Karalar Mayesi, Yine Yüzlerce Kişiyi Bir Araya Getirdi

1 Mayıs’ta Kırcaali’nin Gorna Krepost (Karalar) köyünde düzenlenen geleneksel Maye Etkinliği yüzlerce kişiyi bir araya getirdi. Bu maye yerli Alevi halkının erenler evliyası Hıdır Baba’nın anısına yaptıkları çok eski zamanlardan beri süregelen bir gelenektir. Mayeye gelenler onun ruhuna türbede mezarı başında ellerini bağlayarak dua okurlar, ayrıca camide babanın adına mevlit okunur. Karalar’da başka yerlerde yapılan mayelerde olduğu gibi önceki günün akşamında Aleviler’e has bir adet olan cem yapılmaz, fakat başka bir akşam mutlaka Hıdır Baba anısına Cemevine toplanılır. Dualardan sonra sıra daha fazla para toplamak amacıyla sembolik yapılan açık artırmayla türbeye verilen hayvanlar ve mallar satılır, böylece gelecek yılki maye için para sağlanılır. Bu satışlardan genelde 10’dan 15 bin levaya kadar para toplanılır. Sıra başaşçı Beysim Haşim ve yardımcıları Kasim Ömer ve Rahim Ferad’ın hazırladığı pilav yemeğine gelir. Genelde üç büyükbaş hayvan ve de adak hayvanların kesilmesiyle hazırlanan pilav, mayeye gelen herkese dağıtılır. Kurbanları kasap olan Seval ve Sadık Latif kardeşler keserler, Ertan Sebahtin onlara yardım eder. Günümüzde maye gençlerin ve çocukların eğlendiği şenlik haline gelmiştir.

Bu maye etkinliğine her yıl yerli halkın arasına karışarak Kırcaali Belediye Başkanı Hasan Azis de katılır. Aleviler Başkan’a duydukları sevgi ve saygıyı, onlara her zaman yakın durup, son derece hoşgörülü davranması, elinden geldiğince gerektiği zaman maddi ve manevi yardımda bulunmasıyla açıkladılar. Bu yıl da Hasan Azis’in Hıdır Baba Türbesi’ne maddi destek sağladığını dile getirdiler. Başkan, türbeye girip, dua okur, yerli halkla hep birlikte pilav yemeğe oturur.

Maye hazırlıkları birkaç aydan önce yapılır. Organizasyonu başta Ahmet Ömer ve yerli Alevi-Bektaşi toplumunun Dedesi Hasan Ferad yönetir. Onlara yardım eden idareciler ise Niyazi Bayram, İlyas Veysal ve Üzeyir Tefik.

Güney Bulgaristan Alevi-Bektaşi Vakfı Başkan Yardımcısı Sadullah Hayrullah Dede, Hıdır Baba hikayesini ve mayeleri şöyle anlattı: “Hıdır Baba ve onun gibi başka alevi ulemalar, dervişler dördüncü asrın ortalarında Moğol istilası baskısından kaçarak Horosan’dan kalkıp, Anadolu’ya gelerek, o zamanki Rum topraklarına yerleşiyorlar. Orada hünkar Hacı Bektaş Veli’nin dergahında yetişiyorlar ve dini felsefesini yaymak üzere Balkanlar’a yer yer dağılıyorlar. Burada Roma ve Bizans impartorlukları ile mücadele yürüterek, yerli halka  Aleviliği kabul ettirmeye çalışıyorlar. İktidarla yapılan savaşta şehit düşüyorlar. Yedinci asırdan beri Aleviler bu evliyaların ruhuna mayeler yaparlar. Onların mezarı başında dua okurlar, önceki geceden ise onların adına cem yaparlar. Türbeyi ziyaret edenler, “Esselamu aleykum erenler, dünya malını terk edenler, Hak Muhammed, Ali yolunda şehit düşenler, biz seni anmaya geldik, sen bizim dualarımızı kabul et, ya erenler!” şeklinde dua okurlar. İsteyen türbeye ekseriyette yeşil renkte olan hediye getirir ve merhumun karanlıkta yatmaması için mum yakar. Cemevlerinde Aleviler sazlarla nefes söylerler, dua okurlar, sema dönerler. Ardından babaların ruhuna aş yenilir, dem çekilir, sohbetler kurulur. Alevilikte buna “lokma yemek” denilir. En sonunda da hayırsever insanların mayeye bağış yaptığı hayvanlar, eşyalar, giysiler açık artırmayla satışa sunulur, bir sonraki maye için para sağlanır”. Sadullah Dede, Aleviliğin İslamiyetin başlangıcından sonra doğarak, insanlar arasındaki sevgiyi artırabilmek, huzur sağlayabilmek, genç, ihtiyar, çocuk, yaşlı demeden, herkesi bir tutarak, bir gömleğe koyarak, bir can yaparak, yani bir cem yaparak, akıl paylaşma, ilim, ırfan ocağı olduğunu belirtti. Mayenin, Aleviler’in felsefesini oluşturan insanları bir araya toplayıp, kaynaştırmak amacıyla yapıldığını öne sürdü. Sadullah Dede, “Bunun için bizler, kimsenin malında, mülkünde, zenginliğinde, fukaralığında gözü olmamak şartıyla beraber oturup yemek yeriz,  sohbet ederiz, derdimizi paylaşırız, eğleniriz. Bizim ana prensibimiz, eline, diline, beline sadık olmak” diye paylaştı.

Resmiye MÜMÜN

3 Mayıs 2011, Kırcaali Haber Gazetesi Sitesi

11 Mayıs 2011, Kırcaali Haber Gazetesi