Ölümünün 26. Yılında Türkan Bebek Yine Anıldı

 

Kirkovo (Kızılağaç) Belediyesi’ne bağlı Mogilyane (Kayaloba) köyünde geleneksel olarak Bulgarlaştırma sürecinde şehit düşen Türkan bebeği ve diğer şehitleri anma töreni düzenlendi.  Bu münasebetle binlerce insan Türkan Çeşme Anıtı’nda bir araya toplandı. Bu trajedi, 26 yıl önce 26 Aralık 1984 tarihinde 3 000 Türk’ün isimlerinin zorla değiştirilerek asimilasyon kampanyası girişimlerine karşı protesto gösterisi sırasında yaşanmıştır. Bulgar askerleri ve milis kuvvetleri halkın üzerine ateş açtıklarında kurşunlar Kitna (Sütkesen) köyünden Musa Yakup’a ve Mogilyane’den Ayşe Hasan ve annesinin kucağındaki 17 aylık Türkan’a isabet etmiş, beş kişi de yaralanmıştır.

Bu acı olayları, dün 26 Aralık'ta Kırcaali’deki Kadriye Latifova Sahneli Dimitır Dimov Tiyatrosu’nun eski Türk tiyatrosu oyuncuları şiir, müzik ve dans aracılığıyla mükemmel performansla canlandırdılar ve seyircilere duygulu anlar yaşattılar. Küçük şehit Türkan'a hasredilmiş şarkısıyla yürekler doldu taştı ve gözyaşların tutulması mümkün olmadı.

Törende Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) Başkan Yardımcısı Ruşen Riza, HÖH’ten Kırcaali  milletvekilleri Necmi Ali ve Ünal Tasim, Razgrad (Hazargrad) milletvekili Dr. Hasan Ademov,  Şumnu milletvekili Çetin Kazak, Smolyan (Paşmaklı) milletvekili Arif Aguş, Parlamento Grubu üyeleri İlin Andreev ve Güner Serbest, HÖH Gençlik Kolları Başkanı Ceyhan İbramov, Türkiye Cumhuriyeti Plovdiv (Filibe) Başkonsolosluğu Muavin Konsolos Fisün Beyazkılıç, Bulgaristan Müslümanları Yüksek Şura Başkanı Şabanali Ahmed,  eski milletvekili ve Türkan Çeşmesi projesinin yaratıcısı Fikret Sepetçi,  Bursa Balkanlar Göçmenleri Kültür ve Dayanışma  Derneği (BAL-GÖÇ) Genel Başkanı Prof. Dr. Emin Balkan, Türkan bebeğin annesi Fatma Mollahasan ve ev sahibi konumundaki Kirkovo Belediye Başkanı Şukran İdriz hazır bulundular.

Türkiye’den gelen hayli bir konuk vardı. Onların arasında Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Yardımcısı Abdullah Karadayı, Kirkovo ve Kırcaali’nin kardeş belediyeleri olan Kestel ve Bursa Osmangazi temsilcileri, çeşitli göçmen derneklerinin etkin üyeleri bulunuyordu.

Daha Bulgarlaştırma süreci mağdurları, Kırcaali ilinin tüm belediye başkanları, yurt içinden belediye temsilçileri, din adamları ve binlerce katılımcılar Kayaloba şehitlerini andılar. 

Şukran İdriz, selamlama konuşmasında HÖH Merkez Karar Yönetim Kurulu’na ve parti başkanı Ahmed Doğan’a uzun yıllardır gösterdikleri çaba sayesinde tüm vatandaşların hak ve özgürlüklerinin sağlandığını belirterek teşekkürlerini ifade etti. Belediye Başkanı, “Onlar bize Bulgaristan’ın ve Birleşik Avrupa’nın onurlu vatandaşları olmak için birlik ve beraberlik içinde güçlü olmak zorunda olduğumuzu ve siyasi provokasyonlara gelmememiz gerektiğini öğrettiler. Çünkü onlar bizi çatışma, gerilim ve karşı koymak durumunda bırakıyor. Bunlar ise insanlar arasında etnik gerilim ve kinin yerleşmesine yol açıyor”, dedi.

Prof. Dr. Emin Balkan, Bulgaristan göçmenleri adına toplanmış binlerce kişiyi selamlarken mutlulukla beraber  hüzün yaşadığını belirtti.  „Şehit olan bu insanların tek suçları Türk ve Müslüman olmaktı, devlete baş kaldırmamışlardı. Kendi isimlerini kullanmak, örf ve adetlerini yaşamak, yani insanca yaşamak istiyorlardı”, dedi. Ve devamla: „Biz o tarihi unutmayacağız ama ileriye bakmamız gerekiyor. Demokrasi döneminde ismimizi, örf ve adetlerimizi, kültürel değerlerimizi kullanmamızda yasal sıkıntı yok. O zaman onları neden kullanmıyoruz! Oysa çocuklarımıza dini ve Türkçe eğitimi vermek boynumuzun borcudur. Çünkü bunlar kültürümüzün temeli ve biz onları yaşatmazsak kaybederiz. Akraba bağımız da kaybolur. Bu konuda bizlere düşen görevler var”, diyerek halkı uyardı. Prof. Balkan yakın tarihte yaşanılan sıkıntıları hatırlatarak göçmenlerin sıla topraklarına daha rahat gelip gitmek istediklerini söyledi. „Bulgar ve Pomak kardeşlerimizle yıllarca dostluğu yaşattık ve yeniden yaşatmak istiyoruz. Biz ayrıcalık yapmıyoruz. Son günlerde bazı siyasi partilerin etnik ayrımcılığın yeniden gündeme getirmеsini Türkiye’de endişe ve üzüntüyle takip ediyoruz.  Eski Başbakan İvan Kostov Bursa’ya gelip Bulgaristan adına özür dilemişti, fakat özellikle son zamanda gelişen olaylar Bulgar hükümetinin bu hareketinde samimi olmadığını gösterdi”, diyerek bunu gösteren Başmüftülük sorununu, yerel seçimlerle ilgili 10 aylık ikamet süresi gibi Bulgaristan Türkü önünde duran birçok problemi örnek verdi. Bu durumun ancak birlik, beraberlik içerisinde HÖH’ün yardımıyla çözülebileceğine vurguladı.

Hasan Ademov, Rodoplulara Deliormanlı kardeşlerinin sıcak selamlarını getirdiklerini belirtti. Razgrad’tan on arkadaşıyla birlikte buralara gelerek, demokrasi için verilen savaşı desteklediklerini söyledi, aynen Kırcaalili arkadaşlarının Kuzey Bulgaristan’da mayıs ayında yapılan anma törenlerine katılmaları gibi. Milletvekili, amacın hak ve özgürlükleri tehlikede olunca Bulgaristan Türkleri’nin birbirlerini desteklemesi olduğunu ifade etti.  

HÖH Merkez Karar Yönetim Kurulu üyesi olan siyasi mağdurlardan Ayruş Hacı, hak ve özgürlüklerin insan hayatı olarak bedelinin çok büyük olduğunu dile getirdi. Daha bir sürü sürgün edilip hapislerde yatanlar, öldürülenler olduğuna dikkat çeken Ayruş Hacı, “Biraz önce gördüğümüz sahnenin oyuncuları 2000 milyon insandık ve 6-7 milyona karşı savaşmak zorundaydık, fakat onları yenmeyi başardık”, dedi.

Ünal Tasim, “İnanıyorum ki bu tarihsel bellek bizde yaşayacak”, diyerek geçen yıl  bu yerde söylediği ”Bulgar hükümeti yetkisiz, devleti yönetemiyor” sözlerini hatırlattı. Milletvekili,  birkaç hafta önce basın önünde iddia ettiği tütüne mali yardımların kesilip sözde Avrupa Birliği (AB) istemi öne sürülerek milletin aldatıldığının tekrar altını çizdi.

Çetin Kazak, anma törenine ilk defa katılıp tiyatro gösterisini izleyince çok duygulandığını söyledi. Aynı şekilde bu kadar çok insanı birarada görmekten etkilendiğini açıklayan milletvekili, HÖH’e karşı olan siyasi güçlerin Türk halkını sıraya dizip zorla oy kullanmasını sağladığı iddialarını aklına geldiğini ifade ederek binlerce insana dönerek bunun doğru olup olmadığını sordu. “Buraya da bugün bu şekilde mi geldiniz?” sorusuna halkın cevabı olumsuzdu.

HÖH Başkan Yardımcısı Ruşen Riza ilk defa törene katılıp yerli halkın acı hatıralara gösterdiği büyük ilgiden çok etkilendiğini ifade etti. „Bugünkü anma töreni bize bilanço yapmak için bir fırsat tanıyor. Ne imiş, ne oldu. Bazı soydaşlarımızın kendini feda etmelerini unutmamak zorundayız. Türkan’ın adı çoktan her zaman hak ve özgürlükleri için savaşacak asi bir ruh simgesine dönüştü. Biz Bulgar toplumunun yaptığı kötülükleri unutmasına izin vermeyeceğiz ve güçlü olacağız”, diye olayı yorumladı.   

Zaman zaman yağmur çiseleyen anma töreni, Şabanali Ahmed’in şehitlerimizin ruhu ve Türk azınlığının varlığını koruması için dua okumasıyla bitti. En sonunda ise Türkan Çeşme Anıtı’na çelenk ve çiçekler konuldu.   

Resmiye MÜMÜN

27 Aralık 2010, Kırcaali Haber Gazetesi Sitesi

5 Ocak 2010, Kırcaali Haber Gazetesi